Stefan (20) is hefttruckchauffeur in de logistiek. Na zijn stage krijgt hij een contract bij zijn stagebedrijf. Hij heeft hier echt zijn plekje gevonden. Totdat hij na twee jaar een nieuwe leidinggevende krijgt. Stefan komt niet opdagen, reageert boos in het bijzijn van klanten en verstopt zich regelmatig op het toilet. Zijn contract wordt niet verlengd.
“Stefan is een goed voorbeeld van een Twentse jongere die, na de overstap van school naar werk, vastloopt”, vertelt Sandrine Wermelink, projectleider Samenwerking Nazorg VSO-Pro-Gemeenten. Voor leerlingen van het Voortgezet Speciaal Onderwijs en Praktijkonderwijs is de overstap naar werk, dagbesteding of vervolgopleiding groot. Om de jongeren beter te kunnen volgen en begeleiden ontwikkelen onderwijs, gemeenten en werkgevers samen een regionale aanpak.
Zorg voor een integrale blik
De jongeren uit het VSO of Praktijkonderwijs hebben vaak problemen op meerdere leefgebieden. Denk aan school, werk, gezondheid, wonen en inkomen. Het is zoveel dat ze het zelf niet goed kunnen overzien. “Zij hebben meer aandacht en begeleiding nodig dan een gemiddelde leerling. Ook nadat ze school verlaten. Hun gehele leerwerktraject moet daarom bestaan uit maatwerk”, legt Sandrine uit. “We willen continuïteit voor deze jongeren organiseren.”
De mentor is het aanspreekpunt voor Stefan en voor zijn thuisfront, de hulpverlening en de gemeente. Het zou mooi zijn als hij deze contactpersoon behoudt tot vijf jaar na het verlaten van school. “Iemand die de jongere en zijn achtergrond kent, is voor deze jongeren belangrijk. Zo weet de mentor dat Stefan gemakkelijk contact maakt en zichzelf overschreeuwt, waardoor je hem gauw overschat. En dat Stefan het moeilijk vindt om relaties vast te houden. De mentor is – in het geval van Stefan – een belangrijke verbinder tussen alle betrokken partijen. Met dit project zorgen we ervoor dat er voor elke leerling één contactpersoon is. Een schakel tussen de drie O’s, overheid, onderwijs en ondernemingen, en de Zorg.”
Investeer in werkgever
Jongeren hebben positieve werkervaringen nodig om te kunnen groeien. Vanuit de stage werken de jongeren aan hun competenties. Het is belangrijk dat scholen en werkgevers afspraken maken over de doorontwikkeling van deze competenties en vaardigheden. Tegelijk moet de werkgever goed op de hoogte zijn wat je wel en niet van een jongere kunt verwachten. “In het geval van Stefan werkt het goed dat je hem vertrouwen geeft. Stefan is, zoals veel leerlingen uit het VSO, gevoelig voor een persoonsgebonden begeleider. Als deze wegvalt, betekent dat soms dat hun baan stopt. Dit gebeurde ook bij Stefan. Het is belangrijk dat scholen en gemeenten een goed netwerk opbouwen met werkgevers, die een werkplek bieden aan deze jongeren. Zij moeten weten welke begeleiding het meest passend is én Informatie hebben over de doelgroep. Dit zorgt voor begrip en support. We zoeken in dit project de samenwerking met het regionale mobiliteitsteam, het werkplein, het leerwerkloket, S-BB en andere externe partners.”
Bouw een vangnet
Sandrine vervolgt: “Voor de meeste jongeren voelt het VSO of Praktijkonderwijs als een thuisbasis. De jongeren bouwen een hechte vertrouwensband op met hun mentor of stagebegeleider. Wanneer ze uitvallen is de kans groot dat ze terugvluchten naar hun vertrouwde nest: de school van herkomst. Deze scholen staan klaar om vangnet te kunnen zijn. Toch missen zij vaak de middelen om de jongere weer op de goede weg te krijgen. Vanuit het project adviseren wij om de plicht van nazorg te verlengen van twee naar vijf jaar. En faciliteer scholen om in deze vijf jaar echt iets te kunnen betekenen voor de jongeren”, benadrukt Sandrine. “In het geval van Stefan kan hij weer met z’n vertrouwde mentor om tafel om te zoeken naar een nieuwe werkplek. Stefan kan zo een herstart maken met een stevigere basis. Zonder dit vangnet moet hij met een onbekend persoon van de gemeente in gesprek. Een nieuw gezicht betekent bij Stefan veel angst. Hierdoor vervalt hij misschien in allerlei tijdelijke banen zonder toekomstperspectief.”
Hoe ziet het vervolg eruit?
“Op dit moment brengen we in kaart hoeveel jongeren een overstap maken zoals Stefan. Maar ook: welke afspraken hebben scholen, gemeenten en werkgevers? Zijn dit werkbare afspraken of is er meer nodig? Ook halen we bij jongeren en ouders op wat nodig is om mee te kunnen doen op de arbeidsmarkt én in de maatschappij. Na het analyseren, verbinden we alle ingrediënten en volgt er een plan van aanpak en uitvoeringsagenda voor 2022. Met als doel: een goede toekomst voor elke jongere.”
En, hoe is het nu met Stefan?
Stefan liep nog een paar keer vast bij verschillende werkgevers. Gelukkig kwam hij dankzij de monitoring bij het RMC in beeld. Via het Werkplein Twente vond hij een nieuwe baan. Hij krijgt begeleiding van een jobcoach die ook nauwe contacten heeft met zijn werkgever. Zo kunnen ze problemen op tijd signaleren en Stefan goed ondersteunen.
De naam Stefan is fictief. Het verhaal echt.
Meer weten over het project Samenwerking Nazorg VSO-PrO-Gemeenten?
Neem dan contact op met Sandrine Wermelink, s.wermelink@hengelo.nl.