In april bracht Zweedse onderzoeker Malin Gren Landell een werkbezoek aan Twente. Malin staat bekend om haar expertise in schoolaanwezigheidsdata en is medeoprichter van het International Network for School Attendance (INSA). Het bezoek richtte zich op het vergelijken van de aanpak van schoolaanwezigheid in Zweden en Nederland, met specifieke aandacht voor de Twentse context. Malin bracht een bezoek aan SO Het Reliëf in Enschede én VO Het Noordik in Vroomshoop.
Malin Gren Landell werd hartelijk ontvangen in Twente door onze lokale expert op het gebied van schoolaanwezigheid, Marije Brouwer-Borghuis. Marije speelt een essentiële rol in het begeleiden van Twentse scholen bij de verschuiving van de focus van schoolverzuim naar schoolaanwezigheid. Als mede-voorzitter van het Nederlandse Kennisnetwerk Schoolaanwezigheid deelt ze haar expertise en ervaring met anderen. Malin en Marije onderhouden nauw contact om van elkaar te leren en best practices uit te wisselen. Tijdens haar bezoek kreeg Malin eerst een uitleg over de Twentse Belofte in het stadskantoor van Enschede, door programmamanager Monique Kwakman, projectmedewerker Inge Grit en communicatieadviseur Danielle Blankhorst. Samen met Marije bespraken ze de doelen van de Twentse Belofte en kreeg Malin inzicht in de organisatiestructuur, waarbij schoolaanwezigheid een belangrijk project is.
Het Reliëf: ‘We hebben zicht op elk kind van onze school’
SO Het Reliëf in Enschede is een school die voorop loopt op het gebied van schoolaanwezigheid. Als een van de pioniers hebben zij hun eigen schoolaanwezigheidsdata vormgegeven. Jonne ten Donkelaar, dataspecialist bij Het Reliëf, deelt enthousiast met Malin hoe zij dit proces hebben doorlopen: van handmatige invoer tot een systeem waarbij met één druk op de knop de aanwezigheidsstatus van elk kind inzichtelijk is. Er is heel wat tijd en moeite in gestoken om dat te bereiken. Op de vraag waarom ze destijds zijn gestart, reageert Jonne enthousiast. “Door deze aanpak hebben we zicht op elk kind bij ons op school. Door vroegtijdig in te grijpen bij afwezigheid, weten we wat er speelt, kennen we de patronen van elk kind én kunnen we gerichte gesprekken voeren met ouders. Als kinderen niet op onze school zijn, worden ze gemist. Dat is onze boodschap naar alle kinderen en ouders. En daarbij de vraag: hoe kunnen we jou helpen, zodat je toch zoveel mogelijk onderwijstijd krijgt?”
Het Noordik: ‘Betrek de leerlingen bij je beleid’
Ook bij Het Noordik wordt Malin hartelijk ontvangen, waarbij twee leerlingen van de leerlingenraad zich bij het gesprek voegen. Met enthousiasme vertellen ze over hun betrokkenheid bij het schoolaanwezigheidsbeleid. De leerlingen waarderen vooral de competitieve elementen en de mogelijkheid om prijzen te winnen. Het Noordik heeft namelijk meerdere interventies om de schoolaanwezigheid te verbeteren. Bijvoorbeeld tijdens de schoolaanwezigheidsweek waar klassen gestimuleerd worden om aanwezig te zijn en zo kans maken op verschillende beloningen. Vooral het winnen van eten en drinken bleek een sterke motivator volgens de leerlingen. Malin stelt vervolgens de vraag wat zij zouden veranderen aan scholen als ze het ministerie van Onderwijs mochten adviseren. Met een lach antwoorden ze direct: “Een half uur later beginnen. Dat voorkomt veel verzuim.”
Schoolaanwezigheid is een ‘team-effort’
Zowel Het Reliëf als Het Noordik benadrukken het cruciale belang van samenwerking binnen scholen om schoolaanwezigheid effectief te kunnen interpreteren. Het is een gezamenlijke inspanning waarbij iedereen een rol speelt: van docenten die nauwkeurig registreren tot data-specialisten die de gegevens analyseren. Alleen door gezamenlijk op te trekken kunnen gerichte interventies worden ingezet en kan de aanwezigheid op school worden vergroot.
Schoolaanwezigheidsproblematiek is universeel
Schoolaanwezigheidsproblematiek blijkt een universele uitdaging te zijn. De problemen die scholen in Twente ervaren, worden herkend in Zweden. Dit inzicht biedt niet alleen erkenning, maar geeft ook kracht. Het probleem is niet beperkt tot Twente of Nederland alleen; we kunnen van elkaar leren en lenen. De uitwisseling van kennis en ervaringen tussen verschillende landen en netwerken biedt een waardevolle kans om gezamenlijk het probleem van schoolverzuim aan te pakken en de schoolaanwezigheid te verbeteren.
