Toen Bram* negentien was, zat hij voor het eerst tegenover Vera Pape, adviseur werk bij de gemeente Enschede. Een stille jongen, met een afgeronde MBO opleiding en een registratie in het doelgroepregister. “Solliciteren ging hem moeilijk af. Iedere keer als hij tegenover een werkgever zat, sloeg hij dicht. “Werkgevers vroegen zich af: staat hij zijn mannetje wel,” herinnert Vera zich.
Bram is één van de jongeren die nu al geholpen wordt via de werkwijze zoals die straks in de nieuwe wet Van school naar duurzaam werk wordt vastgelegd. Die wet treedt naar verwachting op 1 januari 2026 officieel in werking, maar binnen Twente wordt er al langere tijd met een pilot gewerkt om hierop vooruit te lopen. De wet verplicht gemeenten, scholen en werkgevers om samen jongeren tot 27 jaar te begeleiden naar een duurzame plek op de arbeidsmarkt. Niet als losse eilandjes, maar als één keten.
Proactieve begeleiding in plaats van brandjes blussen
“Vroeger kwamen jongeren vaak pas bij ons in beeld als ze zelf aanklopten voor een uitkering,” vertelt Vera. “Maar dan was het eigenlijk al te laat. Nu zijn we er eerder bij en dat maakt echt het verschil tussen iemand die afhaakt en iemand die zijn weg weet te vinden.” Zo ook bij Bram, die onderwijs volgde op een VSO-school en daarna bij ROC van Twente. Ondanks dat hij uit een warm en goed nest kwam en zijn ouders absoluut niet wilden dat hij een uitkering zou aanvragen, lukte zelfstandig solliciteren hem niet. Gelukkig zag een bevlogen docent van ROC van Twente zijn talent, maar ook zijn kwetsbaarheid. Dankzij die docent hoefde Bram niet alleen naar de gemeente, maar ging hij samen met zijn loopbaancoach. “Met haar hulp durfde hij tóch die stap te zetten,” zegt Vera. “Het lijken misschien kleine momenten, maar het zijn juist die overwinningen die het verschil maken. Dat zijn de dingen die me bijblijven.” Volgens Vera is dat ook de kracht van de nieuwe wet. “Het mooie van deze wet is dat jongeren niet meer ‘van niemand zijn’. We pakken het samen op: onderwijs, gemeente en werkgevers. En als het even niet gaat, valt een jongere niet meer uit het systeem.”
Ondersteuning zorgt voor rust
Bram stond geregistreerd in het doelgroepregister, een officieel register waarin mensen staan die door een beperking of ziekte niet in staat zijn om het wettelijk minimumloon te verdienen. Daardoor kon er direct een traject op maat voor hem worden gestart. “Dan kunnen we snel schakelen,” legt Vera uit. “Er volgt een loonwaardemeting en we koppelen een werkzoekendenbegeleider vanuit de gemeente aan hem. Iemand die echt betrokken blijft. Dat geeft zoveel rust voor hem.” Toch ging het niet vanzelf. De eerste werkgever wees hem af. “De werkgever zag al snel dat Bram dreigde te ondersneeuwen. Maar wij gaven niet op.” Dankzij het netwerk vond Randstad Participatie uiteindelijk een werkplek met meer begeleiding en begrip. “En daar zit hij nu echt op zijn plek,” zegt Vera. “Een werkomgeving die bij hem past, met een jobcoach die hem ondersteunt en helpt om weerbaarder te worden.”
Voor Vera zijn dit de verhalen die haar werk waarde geven. “Bram is zo punctueel, zo loyaal. Altijd op tijd, hij werkt keihard. Het zit ’m niet in zijn inzet – het zit in durven, in jezelf laten zien. En dat lukt pas als je op een plek zit waar dat mag, waar iemand naast je staat. Dat maakt het verschil.”
Ook Saar vond haar weg
Bram is niet de enige voor wie deze aanpak een omslag betekende. Vera vertelt over Saar*, een 20-jarige met een diploma in media en vormgeving. “Ze wilde in de creatieve sector werken, logisch, gezien haar opleiding. Maar haar docent zei meteen: dat is niet realistisch voor haar. Die eerlijkheid helpt enorm. Soms hebben jongeren dat duwtje nodig om breder te kijken.” Via gesprekken met verschillende werkgevers kwam Saar terecht bij een proefplaatsing bij een drukkerij. Na een maand bleek het werktempo te hoog voor haar. “Ze had mbo 3 afgerond, dus we dachten: dit komt wel goed. Maar ze kon het niet bijbenen. Dat is lastig, maar juist dan is het goed dat je snel kunt doorpakken. We hebben haar toen naar een beschutte werkplek begeleid.”
Een frisse nieuwe doelgroep voor werkgevers
Ook voor werkgevers biedt de nieuwe aanpak voordelen. “Ze krijgen een frisse doelgroep: leergierige jongeren die echt iets willen. En wij zorgen voor een goede voorbereiding. We geven uitleg, gaan mee naar sollicitaties en bieden begeleiding.” Zo kon onlangs een mbo 4-leerling starten bij een nieuwe werkgever. “Ze vond haar draai meteen. Dat kwam doordat we vooraf precies wisten wat ze nodig had en daarop konden inspelen.”
Ieder talent verdient een plek
Wat Vera het meeste aanspreekt in haar werk nu? Dat ze het gevoel heeft echt van betekenis te zijn. “Voorheen was het vaak brandjes blussen. Nu werk je aan de voorkant. Je krijgt jongeren in beeld op het moment dat er nog perspectief is. Jongeren voelen dat ze ertoe doen.” Ze denkt even na. “Er zijn jongeren die zich anders nooit hadden gemeld. Jongeren die op hun zolderkamer waren blijven zitten. Nu worden ze gezien, serieus genomen. Ze krijgen een kans. Ieder talent verdient een plek. En als je ziet hoe iemand als Bram groeit, dan weet je waarvoor je het doet.”
*De namen en foto’s zijn fictief. De verhalen echt.