“Een jongere heeft één contactpersoon en de lijntjes met andere organisaties zijn kort”, vertelt jongerencoach Jochem Beffers. Met elf collega’s ondersteunt hij jongeren in Enschede die voortijdig school verlaten of zich voor een bijstandsuitkering melden en nog geen startkwalificatie hebben. “Wij helpen op alle leefgebieden, zodat ze hun leven weer op de rit krijgen en naar de toekomst durven kijken.”

Binnen de Twentse Belofte spraken gemeenten en onderwijs af dat alle jongeren tot 27 jaar die niet op school zitten of aan het werk zijn, actief worden benaderd. Ze krijgen persoonlijke begeleiding, zodat ze terug naar school kunnen, aan het werk gaan of die twee combineren. Elke Twentse gemeente heeft daarvoor een eigen aanpak. Hoe heeft Enschede die ondersteuning ingericht?

De Enschedese aanpak
“In Enschede bespreken we wekelijks in ons actieteam deze jongeren”, vertelt Jolinde ten Brinke, ketenregisseur jongerenaanpak bij de gemeente. In dit actieteam zitten onder andere de wijkcoaches, het leer-werkloket, het loonkostenteam, het regieteam, team beschermd wonen, medewerkers van werk en inkomen en het RMC. “We merkten dat we in onze aanpak wat misten. Ook kregen de jongeren te maken met veel verplichtingen, vooral vanuit de bijstand. Het moest laagdrempeliger en persoonlijker worden. Daarom startten we twee jaar geleden een pilot met een jongerencoach. Iemand die de jongere aan de hand meeneemt. En eerste aanspreekpunt is voor de jongere én de organisaties om die jongere heen. Dat was zo succesvol dat we het team al snel uitbreidde.”

Vanaf begin dit schooljaar zijn er in totaal 463 jongeren besproken in het actieteam. Daarvan zijn er 227 jongeren die voortijdig school hebben verlaten en via het RMC zijn aangemeld. 236 jongeren vroegen een uitkering aan en kwamen zo inbeeld bij het actieteam.

Vertrouwen opbouwen
“Ons eerste contact is vaak via de app. We gaan bij de jongere thuis langs, spreken in de stad af of maken een wandeling”, legt Jochem uit. De coach krijgt de tijd om een vertrouwensband op te bouwen. Daarna kijken ze wat de hulpvraag is. Wat speelt er in het leven van de jongere? Wat wil de jongere bereiken en wat is haalbaar? Jolinde: “Soms treffen we een ongemotiveerde jongere die erachter komt dat de opleiding niet bij hem past. Of een jongere die in een onstabiele thuissituatie zit, waardoor school niet lukt. Vaak spelen er meerdere problemen. Ze hebben schulden, geen woonruimte of psychische problemen. Ernstige situaties met mishandeling of loverboyproblematiek komen helaas ook voor.”

Waarmee kunnen de coaches helpen?
“Met de jongere kijk ik wat de eerste stap moet zijn en samen maken we een plan”, legt Jochem uit. “We brengen het netwerk rondom de jongeren in kaart. Zijn ouders, familieleden of vrienden betrokken? Wie kan de jongeren ondersteunen? Vervolgens betrek ik andere professionals erbij. Zo bieden we samen ondersteuning op alle leefgebieden: onderwijs, zorg, financiën, wonen en arbeid. Afhankelijk van de problemen, kan het best twee jaar duren voordat een jongere zover is om weer naar school of aan het werk te gaan.”

Weer naar school goed voorbereiden
Een van de betrokken professionals is Marleen Gelink van het Team Bijzondere Instroom van ROC van Twente. “Zodra een jongere aangeeft weer met een opleiding bij het ROC te willen starten, overleggen we wat haalbaar is. Starten betekent namelijk vaak dat de student schulden opbouwt. Dan wil je zekerheid dat het ook gaat lukken en de jongere niet verder in de problemen komt. Doordat we vooraf contact hebben, kunnen we zorgen voor de juiste aandacht en begeleiding op school. Dat is een grote plus van deze nauwe samenwerking met de jongerencoaches.” Marleen noemt nog een voordeel: “RMC-medewerkers zijn ook op ROC van Twente aanwezig. Als we met een jongere een gesprek hebben, omdat hij of zij wil stoppen met de opleiding, kunnen we die medeweker al betrekken. Zo voorkomen we dat de jongere tussen wal en schip belandt. Ook als wij zien dat een jongere uit Enschede op school niet meekomt of problemen heeft, kunnen we dat aan de RMC-medewerker voorleggen. Vaak kan een jongerencoach in dezelfde week al aanschuiven.”

Samenwerking versterken
Jolinde geeft een voorbeeld van de samenwerking: “ROC van Twente nam contact met ons op toen een studente steeds vaker afwezig was. Het bleek dat ze een kind had, uit een slechte relatie kwam en het financieel zwaar had. We konden haar onder andere helpen door kinderopvang te regelen, zodat zij meer focus op school kon leggen. Ook hielp een coach haar bij haar geldzaken. Het ziet ernaar uit dat ze, ondanks alle gemiste lessen, dit jaar haar diploma haalt. Daarna wil ze verder leren. Prachtig toch?”

Marleen vult aan: “Iedereen pakt zijn eigen verantwoordelijkheid. En op een fijne, collegiale manier zijn we ook kritisch naar elkaar. Maar altijd staat de student centraal.” Uitdagingen zijn er zeker ook. “Niet alles is op te lossen.”, stelt Jochem. “Door de woningnood en wachtlijsten in de ggz duurt het soms lang voordat we een stap kunnen zetten. Maar ook dan blijven we betrokken bij de jongere.” Jolinde, Jochem en Marleen ervaren dat deze werkwijze de jongeren goed doet. Jochem: “Het is nu nog een project. Ik hoop dat de Enschedese politiek wil blijven investeren in deze jongeren, zodat deze aanpak structureel wordt.”