Zonder diploma van school

Lisa (21) had een droom, maar angst hield haar tegen. Al ruim een jaar durfde ze haar huis niet uit en naar school gaan was helemaal een stap te ver. Daarom zat ze thuis bij haar ouders. Zonder diploma.

Jongerencoach Renske Put van gemeente Enschede zocht Lisa op in september 2019. “Lisa deed de deur niet open, maar haar ouders wilden wel graag contact met mij.” Uiteindelijk lukte het Renske om met Lisa in gesprek te gaan. “We stuurden elkaar berichten via WhatsApp en praatten tijdens wandelingen.” Stapje voor stapje bouwden ze vertrouwen op en durfde Lisa te vertellen over de plannen die ze had en waar ze vastliep. Samen bekeken ze wat Lisa nodig had om aan haar droom te werken. “Ik ging met haar mee naar de huisarts om hulp te vragen voor het overwinnen van haar angsten.”

Als school niet lukt
Zoals Lisa zijn er meer jongeren in Twente. Studenten die school verlaten voordat ze een diploma halen. De reden is voor elke jongere anders. “Sommigen maken een verkeerde studiekeus, proberen een andere opleiding en haken daar ook af. Ze hebben misschien een schuld, gaan liever werken of hebben geen goede thuissituatie of helemaal geen dak boven hun hoofd. Bij veel van hen speelt er van alles. En soms zit een diploma halen er gewoon niet in”, legt Femke Lansink uit. Femke is beleidsadviseur sociaal domein voor gemeente Dinkelland en Tubbergen. Als projectleider bij de Twentse Belofte zet ze zich in voor belofte 5: jongeren die niet op school zitten of aan het werk zijn, worden benaderd en begeleid zodat ze terug naar school kunnen, aan het werk of allebei.

Onzichtbare jongeren zichtbaar maken
“Schooluitval maakt de kans op maatschappelijk uitval groot, daarom moeten we alle kansen benutten om jongeren te helpen een diploma te halen”, stelt Femke. “Bovendien moeten we niet vergeten dat we iedereen nodig hebben om onze economie draaiende te houden als de vergrijzing verder doorzet.” Zodra een jongere school verlaat zonder diploma, krijgt het RMC daarvan een signaal. Zij zoeken deze jongeren actief op. Elke gemeente heeft daarvoor zijn eigen aanpak. “We hebben afgesproken dat we zorgen dat de jongere één vaste contactpersoon heeft. Deze kijkt samen met de jongere of het mogelijk is weer een studie op te pakken. Daarbij werkt het RMC nauw samen met onderwijs en zorgorganisaties.”

Zorgen voor een stabiele basis
“Sommigen jongeren hebben al drie opleidingen geprobeerd”, vertelt Marleen Gelink die bij het ROC van Twente, Team Bijzondere Instroom, jongeren begeleidt die weer teruggaan naar school. “We moeten voorkomen dat het op een teleurstelling uitloopt. Ook schieten ze er niets mee op als ze meer schulden opbouwen. Daarom bereiden we de terugkomst samen met de begeleider van de jongere goed voor. We beoordelen de haalbaarheid en schoolbaarheid. Is de basis stabiel? Dan kijken we wat de jongere nodig heeft om school tot een succes te maken. We maken voor elke jongere een plan en delen dat met de studieloopbaanbegeleider en het docententeam van de opleiding. We zorgen dat we de juiste ondersteuning klaar hebben staan”, legt Marleen uit over de stappen. “Voor een docent is het trouwens ook fijn om te zien dat een student terugkomt en weer een kans krijgt. Vaak zien zij een ander persoon in hun klas.”

We laten hen niet zomaar weer los
Voordat een voortijdig schoolverlater de stap naar school kan maken, gaan er vaak maanden of zelfs jaren overheen. “Soms ben je al de tiende hulpverlener voor de jongere”, vertelt Renske. “Het is belangrijk dat je laat zien dat je echt geïnteresseerd bent en hen niet zomaar weer loslaat.” Femke vult aan: “Het is goed dat we jongeren de tijd en ruimte bieden. We moeten verder durven kijken dan de politieke termijn van vier jaar. Vijf of tien jaar verder. En nauw blijven samenwerken met gemeenten, onderwijs, zorg en arbeid. Daarmee helpen we de jongeren.”

Dromen najagen
Dankzij de hulp en vooral eigen inzet van Lisa, gaat ze in september 2021 starten met een nieuwe studie, media maken. Ze gaat haar droom achterna. “In anderhalf jaar heeft ze al veel bereikt. Een knappe prestatie”, aldus Renske. “De school neemt zometeen de begeleiding over, maar ook ik blijf haar volgen.”

Lisa wilde haar verhaal delen, maar haar naam hebben we vanwege privacy veranderd.