“Ik trek mijn werkschoenen niet aan, ik doe mijn werkbroek niet aan.” Zo begint het verhaal van Dylano, zeventien jaar, als hij vanuit Het Stedelijk Diekman start bij Onderhoud Enschede. Zin om te werken? Dat heeft hij niet. Herbert Meijerink, hoofd uitvoerder en jobcoach, herinnert zich dat moment nog goed: “In het begin wilde hij helemaal niks. Dat was het startpunt. En als je ziet waar hij nu staat, dan is dat gewoon prachtig.”
Onderhoud Enschede werkt veel met jongeren die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben, ongeveer zestig procent van het team. “Het mooiste is dat we een gemixt team hebben,” vertelt Herbert. “Met een busje de wijk in, samen werken, ondertussen even praten. Vragen hoe het gaat. Dat is jobcoaching. Gewoon ernaast staan.” Herbert kent die rol ook vanuit de praktijkschool. Op de praktijkschool begeleidt hij leerlingen in de groentetuin of op locatie. “Dan trek ik mijn werkkloffie aan en ga mee naar de werkplek of de wijk. Dat contact is heel belangrijk. Handen in de aarde. Je moet er zijn,” zegt hij. “Niet tegenover jongeren zitten, maar naast ze gaan staan.”
De eerste stappen: zorgen voor het graf van zijn opa en oma
Harry Bresters, stagecoördinator bij het Stedelijk Diekman in Enschede, begeleidt Dylano vanuit school: “Op school was hij heel onverschillig. We vroegen: ‘Je bent 17, wat wil je met je toekomst?’ Hij haalde zijn schouders op. Maar Herbert kreeg hem zover dat hij eerst zijn werkschoenen, daarna zijn werkkleding aandeed. Dat lijken kleine stappen, maar dat was groots. Het was de eerste keer dat hij iets toeliet.” Herbert vult aan: “Eerst zette ik de andere leerlingen aan het werk. En toen gingen we samen naar de Oosterbegraafplaats, waar we het onderhoud doen. Dylano vertelde dat het graf van zijn opa en oma er niet netjes bij lag. Ik zei: ‘Maak het maar zoals jij wilt.’ Ik liet hem alleen en na een half uur kwam hij terug. Daar zag ik al een andere Dylano. Dat was het moment waarop het kwartje viel. Daarna wilde hij vaker gaan werken op de begraafplaats, snoeien, opruimen. Hij deed mee, echt met plezier.” Harry voegt toe: “Ook op school zagen we die omslag. Het verhaal van het graf van zijn opa en oma én de begrafenis van een politieagent waar hij bij was, maakten veel indruk. Je zag dat hij meer om zich heen ging kijken en zich niet alleen meer met gamen bezighield. Zijn hele houding veranderde.”
Gezien worden doet groeien
Dylano groeit op in een gezin waar niet alles vanzelf gaat. Gezondheid en geld vragen soms veel aandacht. Dat zie je terug in hoe iemand zich presenteert. Herbert en Harry merken het, zonder te oordelen. Met zorg. “Af en toe moesten we hem helpen herinneren aan zelfzorg,” zegt Herbert. “Niet omdat hij niet wilde, maar omdat niemand hem dat ooit echt had geleerd. Toen hij een nieuwe jas van Onderhoud Enschede kreeg, zag je hem helemaal opleven. Dat gaf hem het gevoel dat hij erbij hoorde. Het is fantastisch om te zien hoe zo’n klein gebaar zo’n groot effect kan hebben.”
Dylano ontdekte een interesse in machines. Herbert: “Ik zag hem met een borstelmachine onkruid wegpoetsen, helm op, oranje pak aan. Het verschil tussen de Dylano van toen en de Dylano van nu was echt zichtbaar. Hij straalde trots uit. Dat is waarvoor ik dit werk doe.”
Van ‘klasdwarsligger’ naar gemotiveerde leerling
Dylano volgt daarnaast een interne opleiding bij Onderhoud Enschede. Herbert: “Hij leert planten kennen, hoe je moet schoffelen en doet examens. Hij blijft trouw en gemotiveerd en het plezier dat hij haalt uit het leren, zie je terug in zijn werk.”
Harry vertelt lachend: “Op school zagen we ook een andere houding. Van klasdwarsligger, buiten de les, naar trouw aanwezig. Zelfs als ik zei: ‘We stoppen iets eerder,’ wilde hij tot het einde blijven zitten.”
Begeleiding en samenwerking
De samenwerking tussen school en werk is belangrijk. Herbert: “Ik ben op school aanwezig, zodat leerlingen kunnen zien hoe het in het bedrijfsleven gaat. Sommigen vinden het op school verschrikkelijk. Na vijf dagen stage gaat het gewoon goed. Ze zijn veel gelukkiger als ze aan het werk kunnen. Ik help ze ontdekken waarom de theorie belangrijk is en hoe ze die in de praktijk kunnen toepassen. Dat helpt hen zelfvertrouwen opbouwen.” Harry vult aan: “Dylano is inmiddels van school, maar het contact stopt niet. We stemmen nog steeds wekelijks af over hoe het met hem gaat. Bij een terugval schakelen we meteen. Die korte lijntjes zijn heel belangrijk. Werkgevers vergeten soms dat jongeren niet vanzelf hun weg vinden van school naar werk. Dylano laat zien hoe belangrijk goede nazorg is.”
Verantwoordelijkheid en zelfreflectie
Dylano zoekt nog steeds af en toe de grenzen op. Soms plaagt hij een andere leerling, of Herbert. ‘Even Herbert klieren’ zegt hij dan. Maar hij leert er ook van. Hij ontdekt wat kan en neemt steeds meer verantwoordelijkheid. Met een buddy op de werkvloer en een direct lijntje naar Herbert blijft hij groeien. Harry: “Zijn zelfreflectie is enorm gegroeid. Waar hij eerst alleen dwarslag, laat hij nu zien dat hij kan focussen en trots kan zijn op zijn werk. Dat geeft ook een brede glimlach op zijn gezicht en dat is geweldig om te zien.”
Toekomst en trots
Onderhoud Enschede biedt een breed scala aan werkzaamheden: bomen snoeien, onkruid bestrijden, riolering-werkzaamheden, straatwerk. Herbert: “Dylano wil graag machinist worden. Eerst de basis, dan kijken we of hij op de juiste plek zit. Als dat lukt, breiden we zijn werk uit. Stap voor stap, met begeleiding en vertrouwen. En het mooiste is: hij pakt elke kans met beide handen aan.”
Harry sluit af: “Het belangrijkste is dat hij zijn weg heeft gevonden. Waar hij eerst niets wilde, staat hij nu stevig met uitzicht op een vast contract. Dat is bijzonder. Je ziet dat hij plezier heeft, verantwoordelijkheid neemt en trots is op wat hij doet. Dat is precies waarom wij dit werk doen.”
NB: Dylano kon door persoonlijke omstandigheden niet bij het gesprek zijn, maar heeft alles achteraf gelezen en geeft toestemming voor publicatie van tekst en foto’s. Bedankt dat we jouw verhaal mogen delen, Dylano!