Daarom is het belangrijk om, als school, de aanwezigheid van leerlingen te stimuleren en een schoolaanwezigheidsbeleid te implementeren. Attendiz omarmt dit gedachtegoed. Het past naadloos in hun bredere visie op inclusief onderwijs.

Focus op aanwezigheid in plaats van verzuim

Het schoolaanwezigheidsbeleid binnen Attendiz ontstond niet van bovenaf, maar kwam voort uit de scholen zelf. Na enthousiaste deelname aan een aantal door de Samenwerkingsverbanden georganiseerde workshops, besloot het bestuur beleid te ontwikkelen, met de ambitie dat alle scholen tegen het einde van schooljaar 2024-2025 een schoolaanwezigheidsbeleid hebben geïmplementeerd. Nanette vertelt over de voortgang: “We hebben twee eigen interne coaches getraind in schoolaanwezigheid, zodat zij scholen kunnen begeleiden. Zij begeleiden zowel scholen die nog moeten beginnen als scholen die al volop aan de slag zijn. Bijvoorbeeld door het organiseren van inspiratiebijeenkomsten waarin scholen onderling kennis en ervaringen rondom schoolaanwezigheid uitwisselen. Deze aanpak zorgt ervoor dat zowel startende als ervaren scholen de focus op schoolaanwezigheid hebben en behouden.”

Veel verzuim zit in ‘ogenschijnlijk kleine zaken’

Peter vervolgt: “Als scholen starten met de focus op schoolaanwezigheid, zijn ze vaak verrast door de hoeveelheid onderwijstijd die verloren gaat door ogenschijnlijk kleine zaken, zoals tandartsbezoeken of te laat komen. Dit laatste zien we vooral bij leerlingen die afhankelijk zijn van leerlingenvervoer. Na een gesprek met het vervoersbedrijf is hier een enorme verbetering in geweest. Inzicht in data helpt om de juiste gesprekken te voeren.” Attendiz pleit daarom voor nauwkeurige registratie. Nanette: “Alleen door een goed beeld te hebben, kun je de juiste interventies inzetten. Om dit te bevorderen hebben we Attendizbreed de categorieën voor aanwezigheidsregistratie bepaald, die binnen al onze scholen gebruikt gaan worden.”

Data in de juiste context analyseren en interventies inzetten

Peter haakt aan: “Het is ook belangrijk om de data in de juiste context te zien én toe te spitsen op de populatie. We hebben bijvoorbeeld scholen, waarbij een relatief groot deel van de kinderen een zogeheten ‘afwijking van de onderwijstijd’ heeft. Dit betekent dat kinderen noodgedwongen kortere of langere tijd niet volledig naar school gaan. Door een andere mindset aan te nemen, kijken we nu op een gedetailleerde manier naar de aanwezigheid van deze leerlingen. Zo beschrijven deze scholen een specifiek aanwezigheidsbeleid voor hun populatie. Hierbij wordt dus niet alleen gekeken naar het aantal dagen dat een leerling naar school gaat, maar ook naar de daadwerkelijke aanwezigheid binnen die dagen. Deze benadering geeft een dieper inzicht in de behoeften van de leerling én stelt scholen in staat om effectievere interventies te ontwikkelen.”

Positieve resultaten

Het schoolaanwezigheidsbeleid binnen de scholen van Attendiz begint zijn vruchten af te werpen. Peter wijst op concrete vooruitgang, zoals bij het Reliëf, waar een toename in aanwezigheid direct wordt toegeschreven aan een veranderende mindset en meer gerichte aandacht. Het kritisch bekijken van therapieën die onder schooltijd plaatsvinden, is een onderdeel van deze verschuiving. “Hoewel we deze activiteiten nog steeds toestaan, kijken we nu meer naar het directe verband tussen de therapie en het effect op het onderwijs. We gaan bijvoorbeeld niet leren fietsen onder schooltijd, maar het oefenen van de fijne motoriek of articulatie kan in voorkomende gevallen juist wel onder schooltijd.”

Analyse op kind-, school- én bestuursniveau

Door inzicht in de data kunnen scholen op het niveau van individuele leerlingen inzicht krijgen in de oorzaken van verzuim, zoals te laat komen of periodieke ziekte, en daarop passende interventies toepassen. Dat kan ook op schoolniveau. Denk bijvoorbeeld aan een beloning voor goede schoolaanwezigheid per klas. Peter en Nanette zijn momenteel bezig om te onderzoeken welke data nodig is voor bestuurlijke verantwoording. Peter: “Er wordt gewerkt aan een bestuurlijk dashboard, dat overeenkomt met het dashboard op schoolniveau. Hoewel het vergelijken van schoolaanwezigheidsdata tussen scholen ook mogelijk is, is het van belang om deze data in de juiste context te plaatsen, waarbij je die data relateert aan data vanuit aangrenzende terreinen. Te denken valt aan de incidentenregistratie of metingen op het gebied van schoolveiligheid. De primaire waarde ligt op schoolniveau: om samen te leren en te verbeteren.”

Peter en Nanette vertellen tot slot dat ze blij zijn dat regio Twente niet langer een voorloper is, maar dat er ook landelijk beleid in ontwikkeling is. De voorgenomen aanpassingen in leerling-administratiesystemen zijn een veelbelovende stap vooruit, waardoor registratie steeds toegankelijker wordt.