“Vorig jaar zijn we samen met het Stedelijk Alpha gestart met de school-klas-kind-analyse”, vertelt directeur Ingrid Verbeek van Bonhoeffer College Wethouder Beverstraat. “Door informatie en expertise samen te brengen kunnen we leerlingen beter ondersteunen op weg naar een startkwalificatie”, legt collega-directeur Maike Warrink uit. “We gaan van grote data naar: wat kunnen we daar vandaag en morgen mee.”

De twee vmbo-scholen aan de Wethouder Beverstraat in Enschede hebben samen zo’n 850 leerlingen en maken gebruik van hetzelfde gebouw. Vorig jaar zijn ze op initiatief van gemeente Enschede gestart met het verzamelen en combineren van informatie. “We staan als school in de verkeerde top”, legt Maike van het Stedelijk Alpha uit. “Het aantal leerlingen van onze vmbo-school dat uiteindelijk geen startkwalificatie op het mbo haalt, is hoger dan gemiddeld.” Hetzelfde geldt voor de leerlingen op het aangrenzende Bonhoeffer College.

Combineren van ervaringen en gegevens
Samen met de leerplichtambtenaar, jeugdverpleegkundigen, schoolwijkcoaches en jongerenwerkers combineerden ze de beschikbare gegevens en ervaringen. Daarbij werken ze volgens de privacyrichtlijnen. Uit de schoolanalyse bleek onder andere dat een grote groep kinderen geïndiceerde jeugdzorg krijgt, zo’n 16 tot 23 procent. “Wij wisten niet dat deze kwetsbare groep zo groot is. Als school weet je uiteindelijk alleen datgene wat ouders je vertellen. En niet alle ouders delen dit met ons. Dit inzicht helpt ons om te begrijpen waarom een groot deel van onze leerlingen moeite heeft met de overstap naar het mbo en het halen van een startkwalificatie”, vertelt Maike.

Elke zes weken strategisch overleg
Na die analyse bepaalden de scholen een aantal belangrijke thema’s waaraan ze nu werken: verzuim, goede start voor instromers in het derde jaar, ondersteuning door jeugdzorg en schoolveiligheid. Sindsdien bekijken Ingrid en Maike elke zes weken samen met het interprofessionele team de nieuwe data en bepalen de vervolgstappen. “Je kunt een probleem op verschillende niveaus aanvliegen en vervolgens inzoomen en uitzoomen”, legt Maike uit over de interventies. “Om het veiligheidsgevoel in de vrije ruimte te vergroten, zijn we vorig jaar bijvoorbeeld gestart met een agressieregulatie-training op schoolniveau. Dit jaar gaan we daarmee op klasniveau aan de slag.”

Werken vanuit netwerkgedachte
“De eerste schoolweek hebben we samen met jongerenwerkers van Alifa voorbereid”, geeft Ingrid als voorbeeld van de interprofessionele samenwerking. “Zij weten goed wat er leeft, met name onder de instromers in het derde leerjaar, en hielpen ons een goede start te maken met het groepsproces.”
Hoe meet je het effect van dit soort interventies? “We hebben samen met de andere organisaties allerlei mogelijkheden om te monitoren”, legt Ingrid uit. “In deze situatie kunnen we bijvoorbeeld de ontwikkeling van de sociale vaardigheden bij leerlingen volgen en de mentor vragen naar de ervaringen met de groep.”

Wat merkt de leerling van deze benadering?
“Wij zien jou. Dat is wat de leerlingen én ouders voelen door deze interprofessionele samenwerking”, stelt Ingrid. “Bijvoorbeeld tijdens de gesprekken met de mentor en andere professionals of hulpverleners. Ze merken het door initiatieven zoals de gezamenlijke huiskamer en de nieuwe aankleding van het plein die bijdraagt aan een veilige sociale omgeving.” Maike vult aan: “Ze merken het ook bij de aanpak van spijbelen. Daar zitten we veel meer bovenop om schoolaanwezigheid te vergroten. Zo ontstaat nog meer focus op onderwijs en het bieden van goed perspectief voor leerlingen uit een kwetsbare situatie. Daardoor is het verzuim op onze school sterk verminderd.”

Geef niet op als het schuurt
Wat adviseren Maike en Ingrid collega’s die ook met de school-klas-kind-benadering willen starten? “Zorg dat je een stabiele kerngroep hebt die samen de aftrap doet. En betrek dan snel anderen erbij, zodat je de verantwoordelijkheid deelt op het niveau van de school, klas en het kind”, benadrukt Maike. “Ook voor ons is dit soms oefenen. Het kan gebeuren dat een interventie niet het verwachtte resultaat heeft. Durf je daarin kwetsbaar op te stellen. Uiteindelijk hebben we allemaal hetzelfde belang, dat het goed gaat met onze leerlingen en ze uiteindelijk een startkwalificatie halen.”

Ingrid gunt elke school deze aanpak. “Ik ben heel enthousiast. Het levert zoveel op voor onze leerlingen. Ik zie dit daarom ook niet als project, maar als een blijvende werkwijze.”